Hình ảnh những đứa trẻ áo quần phong phanh, chân đi đôi dép nhựa cũ kỹ trên con đường đóng tuyết, trân mình cho gió rét châm kim vào da thịt, thấu tận xương tủy cùng với lần đầu tuyết trắng xóa Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái, Cao Bằng, Lạng Sơn cho đến cả những nơi vốn quen nắng lửa như Nghệ An, Hà Tĩnh... làm chấn động lòng người.

Tuyết rơi không chỉ giá lạnh. Ban tổ chức quỹ Cơm có thịt vừa thông báo chương trình “Áo - ủng khẩn cấp” cho trẻ vùng cao ngay lập tức phải gọi hỗ trợ thêm người để bốc xếp hàng, thêm xe, thêm tài xế.

Nhà báo Trần Đăng Tuấn thông báo sau mấy năm vận hành, lần đầu tiên quỹ nhận được 3.134 lượt ủng hộ với số tiền là 2,864 tỉ đồng (làm tròn) chỉ trong vòng hai ngày.

Mấy cô gái biên tập viên đài truyền hình vội vã thông báo xin khăn áo ủng mũ trên trang cá nhân trong lúc lên xe lăn bánh về Tây Bắc. Mấy khách sạn, nhà trọ ở Sa Pa đột nhiên nhận được hàng bao tải đồ chống rét cho trẻ em từ những khách đã từng đến du lịch gửi lên.

Rất nhiều người khác là giáo viên vùng cao, hướng dẫn viên du lịch, hay chỉ đơn giản là có quê ở vùng giá rét cũng mau chóng tình nguyện làm đầu mối trung chuyển. Bộ máy của tình người chuyển động.

Chỉ sau một buổi, liên tục có thông báo về những chuyến xe đến bản, đến làng, những đứa trẻ đã được ủ ấm. Khác với những dòng khí của tự nhiên, hơi ấm của lòng người đã đi ngược chiều từ vùng thấp lên vùng cao như thế.

Và cũng ngay lập tức có những phản hồi, rằng không nên chỉ làm những giúp đỡ cảm tính khi xem vài tấm ảnh nhếch nhác, rằng hỗ trợ trí tuệ là cần phải mang đến cái cần câu, rằng để mình trần là thói quen của người dân tộc để tôi luyện trong giá rét...

Những cuộc tranh luận nổ ra trên mạng, cùng lúc những bao tải áo ấm an nhiên lên đường, đến những địa danh có tên thật lạ Dền Thàng, Sàng Ma Sáo, Tả Sử Choong...

Bởi, như lời một cô gái đang rong ruổi tìm từng đứa trẻ để âu yếm khoác cho chúng chiếc áo, cái mũ: “Em ở trong khách sạn mặc ba áo len, quấn hai chiếc khăn, mang ba đôi tất nhưng vẫn rét không ngủ được...”.

Không ngủ được thì lại nhớ đến bọn trẻ phong phanh thiếu quần, thiếu áo, thiếu giày, thiếu cái ăn trong bụng, thiếu vách nhà che gió, làm sao có thể ngồi yên để chờ?

Nhưng những dự án bền vững đương nhiên là rất cần, bởi câu chuyện rét lạnh, trẻ thiếu mặc, trâu bò chết cóng, rau quả thất mùa vẫn lặp đi lặp lại hằng năm, có khác chăng là mỗi năm thời tiết mỗi cực đoan hơn, thiệt hại nông nghiệp mỗi năm nhiều hơn, bọn trẻ sinh sau vẫn còn nheo nhóc, khổ sở.

Tình người luôn bao la, luôn sẵn sàng và những người dân đã cùng chung sức, chung tay để những đứa trẻ vùng cao có tấm áo khi rét mướt, có chén cơm thịt khi đến trường, có kỹ năng giao tiếp với khách du lịch để tự mưu sinh... Nhưng làm sao để đoan chắc rằng không bản làng nào chưa có người giúp đỡ?

Làm sao để cha mẹ chúng có đời sống ổn định hơn, hiểu biết sâu sắc hơn để có thể chăm lo tốt hơn cho con?

Làm sao để tương lai những đứa trẻ vùng phên giậu không lặp lại cái vòng luẩn quẩn: lập gia đình sớm, còng lưng trên ruộng bậc thang, đá tai mèo, uống rượu và sinh ra những đứa trẻ tiếp tục mình trần, chân đất trong giá rét?

Những bài toán ấy, chỉ hơi ấm, tình thương trong lòng người dân thôi thì không giải nổi...