Phim đủ ly kỳ để lôi cuốn khán giả đến phút cuối cùng. Diễn xuất của dàn nhân vật chính lẫn phụ khá đồng đều. Dĩ nhiên phải ghi nhận tài năng của nữ diễn viên Shin Hye-sun trong vai Sarah.

Vô danh trên màn ảnh

Điều khiến cho Nghệ thuật lừa dối của Sarah không toàn bích chính ở câu chuyện khi mà dường như cả cảnh sát, tài phiệt, trùm giang hồ đều nhất loạt mắt nhắm mắt mở để cho nhân vật Shin Hye Sun lừa gạt dễ dàng, bộ phim lại thành ra kém hấp dẫn đi mấy phần.

Điều này đặt phim vào tình thế chông chênh giữa một tác phẩm giật gân có chiều sâu tâm lý và cảm xúc, với một bên là khu trưng bày nghệ thuật được xếp đặt chỉn chu: đẹp thì có đẹp, cao cấp cũng có cao cấp... nhưng vô hồn.

Chuyện cũng xảy ra tương tự ở Hồi hồn kế với Thư Kỳ đóng chính. Dù khai thác vấn đề thời sự là nạn bắt cóc, buôn người, các ổ nhóm lừa đảo, Hồi hồn kế được xây dựng dựa trên một giả định chông chênh.

Hai bà mẹ có con là nạn nhân trong vụ lừa đảo và bắt cóc đã quyết định hồi sinh kẻ thủ ác đã bị tử hình để trừng phạt y. Cái chính là nếu nơi có huyền thuật hồi sinh đó dễ dàng để hai kẻ ngoại quốc tìm đến thì chắc cả thế giới đều biết.

Vì giả định thiếu thuyết phục dẫn đến kết cục thiếu thuyết phục, nên đến hết phim, dẫu hé lộ vài bất ngờ, vẫn biến Hồi hồn kế thành một phim dễ dãi.

Đánh cắp cuộc đời

Nhưng ta sẽ không bàn về nghệ thuật viết chuyện phim. Đặt Hồi hồn kế cạnh Nghệ thuật lừa dối của Sarah vì chúng đều có nhân vật trung tâm là những phụ nữ tuyệt vọng, hay nói đầy đủ hơn là những người phụ nữ bình thường tuyệt vọng. Những cuộc đời không tuổi không tên náu mình trong các chức phận người mẹ, người vợ, người nữ nhân viên.

Ở Sarah, tình cảnh còn bi đát hơn. Sau rốt, khán giả không biết danh tính thật sự của cô dù suốt bộ phim cô đã sống bằng nhiều cuộc đời. Khán giả không biết cha mẹ cô, quê quán, không biết cô đã có đời sống thế nào trước những đời sống giả mà cô đã đánh cắp, ngụy tạo.

Thi thể nằm dưới cống kia cuối cùng dù mang thân phận gì vẫn mãi là một cuộc đời vô danh. Không người thân. Không bạn bè. Không ai biết nhà cửa quê quán để hoàn tro cốt.

Ta tự hỏi xung quanh mình bao nhiêu cuộc đời vô danh như vậy. Những con người bình thường lặng lẽ sống, lặng lẽ qua đời. Ta tự hỏi những mối quan hệ xung quanh mình, nhất là trong thời buổi mạng xã hội dày đặt như thế này, rằng họ có phải người như ta nghĩ. Tên ấy có là cái tên thật. Cuộc đời ấy có thật sự là cuộc đời họ bày ra trước mắt ta.

Giá trị của Nghệ thuật lừa dối của Sarah có lẽ đơn giản nằm ở nỗi băn khoăn đã gieo mầm như vậy.

Nó làm người xem nhớ đến bộ phim hình sự khắc họa đời sống của những phụ nữ làm ở quán rượu: Hoa đăng sơ thượng. Bộ phim quy tụ những ngôi sao nổi tiếng của màn ảnh Hoa ngữ như Lâm Tâm Như, Dương Cẩn Hoa, Ngô Khảng Nhân, Hoắc Kiến Hoa, Trịnh Nguyên Sướng... Những cuộc đời vô danh kiểu khác và Hoa đăng sơ thượng hoàn bị hơn.

Cuộc đời bị đánh cắp

Cả ba phim trên cho thấy những phụ nữ bình thường có thể tự đặt mình vào tình thế hoang đường đến mức nào nếu họ bị đẩy vào đường cùng. Giả định thay các nhân vật nữ ở các phim trên bằng nhân vật nam, chắc chắn sức nặng sẽ không bằng.

Bởi trong các bộ phim ấy, khi các nhân vật chọn lựa dấn thân, ta thấy họ còn phải bước qua tầng tầng những định kiến của xã hội đã ấn định họ vào những cuộc đời mà ở đó một cái tên trở nên nhẹ đến mức dường như cũng không cần thiết.

"Một cái tên thì có nghĩa gì, cứ gọi tôi là Chihiro" - nhân vật trong tác phẩm điện ảnh Gọi tôi là Chihiro (2023) nói với mọi người ở thị trấn ven biển ấy như vậy. Khán giả biết rất ít về cuộc đời của Chihiro. Chỉ biết cô là gái bán hoa hoàn lương và giờ làm nhân viên bán cơm hộp tại cửa hàng nhỏ.

Ta cũng không chắc cô có phải tên là Chihiro. Điều đó không quan trọng. Cũng như cuộc đời của cô trước khi hiện ra trên màn ảnh kia là gì cũng không quan trọng, dẫu cô có "bán hoa" đi nữa. Ta chỉ có một Chihiro của hiện tại, sống trọn trong khoảnh khắc của hiện tại. Dẫu đó là thực tại của cô đơn, của thiếu vắng sự thấu hiểu.

Chihiro sống như một tình nhân của định mệnh và mãi mãi đuổi theo định mệnh. Sau rốt, cô chọn rời quán cơm hộp, và đoạn cuối phim khán giả thấy cô đang làm việc ở nông trại để tiếp tục sống trọn cái khoảnh khắc đang diễn ra trong đời cô. Nhẹ nhàng vậy thôi. Cũng không cần lừa ai hay phải có án mạng thì mới hấp dẫn.

Phim ảnh cần có những Hoa đăng sơ thượng, Hồi hồn kế, Nghệ thuật lừa dối của Sarah và cũng cần có Gọi tôi là Chihiro để cân bằng. Để thấy là sức mạnh phản kháng không nhất quyết chỉ tìm được ở chỗ bạo lực.

Doraemon Movie 29 có thể khiến cả người lớn rơi nước mắt

Là một chuyến phiêu lưu cho trẻ em hay một bộ phim khiến người lớn xúc động, Doraemon Movie 29 đều xứng đáng được xem từ bất kỳ góc nhìn nào.