Phóng to

Khu vực Nhà máy - cảng Ba Son nhìn từ trên cao - Ảnh: T.T.D.

Theo kế hoạch, các cảng trên và Nhà máy đóng tàu Ba Son phải di dời trước năm 2010, nhưng đến nay chỉ có Tân Cảng hoàn thành việc di dời cảng vào năm 2008 về Cát Lái (Q.2) và đã xây dựng thêm cảng mới ở Bà Rịa - Vũng Tàu. Còn cảng Sài Gòn và Nhà máy đóng tàu Ba Son vẫn chưa di dời xong.

Thiếu vốn

Cảng Sài Gòn đang xây dựng cảng mới là cảng Sài Gòn - Hiệp Phước ở khu đô thị cảng Hiệp Phước (huyện Nhà Bè) với diện tích 100ha, có công suất xếp dỡ 18 triệu tấn hàng hóa. Giai đoạn 1 dự án có diện tích 54ha và theo kế hoạch quý 3-2011 đưa vào sử dụng trước 600m cầu tàu trong tổng số 1,7 km. Riêng Nhà máy đóng tàu Ba Son đang thực hiện đền bù giải tỏa mặt bằng để xây dựng nhà máy mới ở Bà Rịa - Vũng Tàu có quy mô lớn gấp nhiều lần so với nhà máy hiện hữu ở Q.1.

Thế nhưng, cả Nhà máy đóng tàu Ba Son và cảng Sài Gòn đều đang thiếu vốn để xây dựng cảng, nhà máy mới nên không thể di dời trước năm 2010 như kế hoạch. Theo ông Huỳnh Văn Cường - phó Ban công tác di dời chuyển đổi công năng cảng Sài Gòn và ông Phan Hoàng Hà - đại diện Nhà máy đóng tàu Ba Son, nguyên nhân chính là mặt bằng ở khu đất hiện hữu chưa chuyển đổi công năng được vì chờ chính quyền TP.HCM công bố quy hoạch. Cũng vì lý do này mà chưa thể kêu gọi các nhà đầu tư, chưa có vốn làm cảng mới.

Ông Cường cho biết có nhiều nhà đầu tư đã đến tìm hiểu và muốn xây dựng trên các khu đất của cảng nhưng họ yêu cầu cảng phải xác định khu đất hiện tại sẽ chuyển đổi công năng như thế nào họ mới bỏ vốn đầu tư. Trong khi đó nhu cầu vốn xây dựng cảng Sài Gòn - Hiệp Phước giai đoạn 1 cần đến 4.000 tỉ đồng và giai đoạn 2 cần 3.000 tỉ đồng.

Theo ông Cường, hiện có một số phương án đang được tính đến đối với các khu đất trên sau khi đồ án quy hoạch được duyệt: có thể đấu giá để lấy tiền xây cảng mới hoặc kêu gọi các doanh nghiệp tham gia đầu tư, góp cổ phần vào dự án để cảng có tiền di dời.

Bao giờ có quy hoạch?

Để có cơ sở tính toán kêu gọi đầu tư, đấu giá khu đất Nhà máy đóng tàu Ba Son hiện hữu, UBND TP.HCM giao Sở Quy hoạch - kiến trúc TP sớm lập và phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, khu trung tâm phức hợp Sài Gòn - Ba Son. Thế nhưng, đến nay Nhà máy Ba Son có diện tích gần 22ha vẫn chờ TP phê duyệt đồ án quy hoạch.

Tương tự, Cục Hàng hải cho biết cảng Sài Gòn đã xây dựng đề án chuyển đổi công năng khu vực Nhà Rồng - Khánh Hội thành bến tàu khách, trung tâm hàng hải, thương mại và dịch vụ. Cục Hàng hải dự kiến phê duyệt quy hoạch chi tiết khu đất này vào tháng 4-2008. Nhưng trong báo cáo tháng 3-2011, cảng Sài Gòn cho biết đến nay UBND TP.HCM vẫn chưa phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/2.000 để cảng di dời cơ sở, lập dự án chuyển đổi công năng.

Mới đây trong cuộc họp Ban chỉ đạo thực hiện quy hoạch di dời các cảng biển trên sông Sài Gòn và Nhà máy đóng tàu Ba Son, Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải đề nghị UBND TP.HCM tập trung hoàn thành việc phê duyệt, công bố quy hoạch chi tiết 1/2.000 khu đất hiện hữu của các cảng trên sông Sài Gòn và Nhà máy đóng tàu Ba Son trước tháng 6-2011. Đồng thời đề nghị UBND TP thông báo chỉ tiêu quy hoạch khu vực di dời để các chủ đầu tư triển khai quy hoạch chi tiết 1/500, làm cơ sở sớm triển khai các dự án chuyển đổi công năng, tạo nguồn vốn thực hiện quy hoạch di dời.

Trao đổi với Tuổi Trẻ về lý do chậm quy hoạch, Sở Quy hoạch - kiến trúc TP cho biết do TP không lập đồ án riêng lẻ của từng khu cảng trên mà quy hoạch chung các cụm cảng vào khu bờ tây sông Sài Gòn (thuộc khu trung tâm TP) nhằm đảm bảo kết nối hạ tầng, giao thông... cho toàn bộ khu vực này. Vì vậy cần tốn thời gian để nghiên cứu, hoàn thiện đồ án. Việc nghiên cứu bắt đầu từ năm 2009 và đến thời điểm này đồ án đã được sở thẩm định xong, chuẩn bị trình UBND TP phê duyệt, với tiến độ như vậy không phải là chậm.

Trong khi đó ông Nguyễn Anh Tuấn, phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế cảng - kỹ thuật biển (đơn vị lập quy hoạch cảng biển VN và cảng biển nhóm 5 khu vực TP.HCM - Đồng Nai - Bà Rịa-Vũng Tàu), khẳng định việc chậm di dời các cảng đang khiến TP.HCM phải gánh chịu cảnh ùn tắc giao thông tại khu trung tâm, do xe vào các cảng phải đi qua trung tâm TP.

_______________

Chiều cao xây dựng ở khu Nhà máy Ba Son lên đến 220m

Theo Sở Quy hoạch - kiến trúc, các chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc cơ bản từng khu vực cảng được xác định như sau: khu Tân Cảng (diện tích khoảng 37,12ha) là khu văn phòng - thương mại - dân cư - giải trí - giáo dục - y tế với dân số khoảng 5.480 người, chiều cao công trình tối đa 150m. Khu cảng Nhà Rồng, Khánh Hội (thuộc cảng Sài Gòn) diện tích 40,74ha, được quy hoạch làm dịch vụ, thương mại, ở, giải trí, cây xanh..., chiều cao tối đa 140m, dân số 5.500 người. Khu Nhà máy Ba Son gần 22ha, quy hoạch làm khu dịch vụ, thương mại, ở, giải trí..., chiều cao tối đa 220m, dân số 4.700 người.