Tư vấn tuyển sinh hướng nghiệp tại Hải Phòng: Xếp nguyện vọng ra sao, điều kiện vào trường quân đội?

Sáng nay 22-3, Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 do báo Tuổi Trẻ phối hợp Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) và các đơn vị tổ chức diễn ra tại Trường đại học Hàng Hải Việt Nam (số 484 Lạch Tray, phường Lê Chân, TP Hải Phòng).

Thí sinh tự do nộp hồ sơ dự thi tốt nghiệp THPT ở đâu?

TS Nguyễn Mạnh Hùng - Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - cho biết thí sinh tự do dự thi tốt nghiệp THPT lấy kết quả xét tuyển đại học sẽ nộp hồ sơ dự thi tại các điểm theo quy định của Sở GD-ĐT địa phương. Bên cạnh đó, thí sinh cần tải phiếu đăng ký dự thi, điền đầy đủ thông tin và nộp về nơi quy định của sở.

Theo PGS.TS Vũ Thị Hiền - Phó hiệu trưởng trường Đại học Ngoại thương, hiện nay thí sinh tự do có cơ hội thi vào đại học rộng mở rất nhiều so với trước đây. Ngoài tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT, có thể tham dự các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy để lấy kết quả xét tuyển vào các trường đại học. Thí sinh cần rà soát kỹ đề án của các trường để không bỏ lỡ cơ hội.

Xét tuyển vào trường quân đội có yêu cầu điều kiện hạnh kiểm?

Trả lời học sinh, trung tá, TS Phạm Hồng Thái - Phó trưởng Phòng đào tạo, Học viện Khoa học quân sự, Bộ Quốc phòng - cho biết năm 2026, có 18 học viện/trường quân đội tuyển sinh hệ đại học và 6 trường tuyển sinh hệ cao đẳng quân sự. Tổng chỉ tiêu 5.420 học viên.

Có 3 học viện/trường tuyển thí sinh nữ, gồm Học viện Khoa quân sự, Học viện Kỹ thuật quân sự và Học viện quân y.

Các thí sinh đăng ký vào hệ quân sự phải tham gia sơ tuyển tại Ban chỉ quân sự xã, phường, nơi đăng ký thường trú. Đặc biệt phải để nguyện vọng 1 khi xét tuyển.

Về sơ tuyển, các trường quân đội không quy định về hạnh kiểm. Tuy nhiên các trường cũng sẽ áp dụng cộng điểm với thí sinh có 3 năm học sinh giỏi và hạnh kiểm tốt, và có IELTS, giải học sinh giỏi…

Năm 2026, Bộ Quốc phòng bổ sung thêm một phương thức là xét điểm bài thi đánh giá năng lực do Ban tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng tổ chức.

Kỳ thi này dự kiến tổ chức một đợt vào tuần thứ ba của tháng 6, tại ba địa điểm: Học viện Kỹ thuật Quân sự (Hà Nội), Trường Sĩ quan Thông tin (Khánh Hòa) và Trường Sĩ quan Lục quân 2 (Đồng Nai).

Định dạng và cấu trúc bài thi đánh giá năng lực của Bộ Quốc phòng sẽ được công bố vào cuối tháng 4 hoặc đầu tháng 5-2026.

Về chế độ, chính sách, học viên trúng tuyển hệ quân sự sẽ được nhà nước đảm bảo về ăn, mặc, ở, hàng tháng có phụ cấp theo quân hàm từ 1,1 đến 2,1 triệu đồng/tháng.

Có sẹo, thiếu chiều cao có được vào trường quân đội?

Một thí sinh băn khoăn: Em có một vết sẹo do sự cố khi chơi thể thao thì có tính là vi phạm tiêu chuẩn thẩm mỹ khi khám sơ tuyển vào các trường quân đội không? Nếu em thiếu 1-2cm chiều cao so với tiêu chuẩn nhưng có điểm học tập rất cao thì các trường quân đội có chính sách chiếu cố hoặc bù trừ không?

Trung tá, TS Phạm Hồng Thái cho biết trong khám sơ tuyển có nhiều tiêu chí, với vết sẹo khi khám sơ tuyển trực tiếp, hồi đồng sơ tuyển sẽ kết luận thí sinh có đủ điều kiện hay không, tùy mức độ vị trí vết sẹo ở đâu, kích cỡ vết sẹo.

Với thí sinh thiếu chiều cao nhưng học giỏi, Trung tá Thái khẳng định nếu thí sinh không đủ chiều cao thì không đủ điều kiện sơ tuyển.

Hệ quân sự khác hệ dân sự ra sao?

Theo Trung tá Thái, hai hệ có nhiều sự khác biệt. Với hệ quân sự, học viên sẽ nhà nước đảm bảo các điều kiện ăn, mặc, ở và phụ cấp hàng tháng. Khi ra trường sẽ được phong quân hàm sĩ quan và được Bộ Quốc phòng phân công công tác.

Còn hệ dân sự, sinh viên cũng sẽ học tập như các trường ngoài quân đội, nhưng được học trong môi trường quân đội, được thầy cô hệ quân sự giảng dạy. Bên cạnh đó, quá trình học phải nộp học phí, tự túc ăn, ở; khi học xong phải tự tìm công việc.

Ở hệ quân sự thí sinh xét tuyển phải đặt nguyện vọng 1, còn hệ dân sự không giới hạn thứ tự nguyện vọng.

Xếp nguyện vọng 1 hay 15?

Nhiều phụ huynh, học sinh băn khoăn việc xếp thứ tự nguyện vọng có thể làm "mất cơ hội" vào đại học, nhất là khi đặt ngành mong muốn ở vị trí thấp.

Trả lời, PGS.TS Vũ Duy Hải - trưởng ban tuyển sinh - hướng nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội - khẳng định thí sinh dù đặt nguyện vọng ở vị trí số 1 hay 15, nếu đủ điều kiện trúng tuyển đều được xét như nhau, không có chuyện ưu tiên nguyện vọng cao hơn.

Theo TS Nguyễn Mạnh Hùng, đại diện Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), thứ tự nguyện vọng chỉ có ý nghĩa đối với thí sinh. Khi đủ điểm trúng tuyển ở một nguyện vọng, hệ thống của Bộ sẽ dừng xét các nguyện vọng phía sau.

Điều này đồng nghĩa thí sinh cần sắp xếp nguyện vọng theo mức độ yêu thích, bởi nếu đã trúng tuyển ở một nguyện vọng, các lựa chọn phía sau sẽ không còn được xét.

Đại diện Bộ cũng lưu ý các cơ sở đào tạo không phân biệt nguyện vọng xếp trước hay sau trong quá trình xét tuyển. Tuy nhiên, một số trường, ngành đặc thù có quy định riêng, như khối trường quân đội chỉ xét tuyển nguyện vọng 1, hoặc các ngành đào tạo giáo viên yêu cầu thí sinh sắp xếp nguyện vọng trong một khoảng nhất định theo quy định.

Thích game muốn học nhân văn được không? Ngành nhân văn có "yếu thế" trước AI?

PGS.TS Đặng Hồng Sơn - phó hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội) - cho biết trong lĩnh vực thiết kế game, đặc biệt với các sản phẩm khai thác yếu tố văn hóa, lịch sử, ngoài năng lực công nghệ còn cần nền tảng kiến thức nhân văn.

Theo ông, thí sinh yêu thích các ngành khoa học xã hội hoàn toàn có thể định hướng làm việc trong ngành game nếu có sự kết hợp phù hợp giữa chuyên môn và công nghệ.

Ông Sơn cũng nhấn mạnh trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người ở nhiều vị trí, nhưng vẫn tồn tại những lĩnh vực AI khó thay thế, đặc biệt là các công việc liên quan đến cảm xúc, con người và yếu tố nhân văn.

Dẫn ví dụ ở lĩnh vực truyền thông, ông cho rằng ngành này đang chịu nhiều tác động, trong đó có sự cạnh tranh từ AI. Tuy nhiên, nếu người học biết khai thác công nghệ, AI sẽ trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả, ngược lại có thể bị thay thế nếu không làm chủ.

Cùng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Thị Như Huế - phó trưởng ban quản lý đào tạo và bồi dưỡng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền - cho biết truyền thông vẫn là lĩnh vực thu hút người học với nhu cầu nhân lực đa dạng.

Ngành này hiện có nhiều hướng phát triển như truyền thông chính sách, truyền thông doanh nghiệp, thương hiệu hay truyền thông cá nhân. Từ năm 2026, Học viện Báo chí và Tuyên truyền dự kiến mở thêm ngành truyền thông sáng tạo quảng cáo và có thể tiếp tục phát triển thêm các chuyên ngành mới phù hợp nhu cầu thực tế.

Tuyển thẳng đại học: Không cần ngưỡng điểm đầu vào, Toán vẫn là tiêu chí ưu tiên

Nhiều thí sinh băn khoăn khi thuộc diện tuyển thẳng có cần đạt ngưỡng điểm đảm bảo chất lượng đầu vào, đặc biệt ở khối ngành sức khỏe.

TS Đỗ Thanh Hương - phó trưởng phòng đào tạo Trường Đại học Y Hà Nội - cho biết các trường thực hiện tuyển thẳng theo quy định chung của Bộ GD-ĐT, đồng thời xây dựng tiêu chí cụ thể riêng.

Ví dụ Trường Đại học Y Hà Nội xét tuyển thẳng với thí sinh đạt giải chính thức trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia ở các môn như toán, lý, hóa, sinh, tin học, tiếng Anh, tiếng Pháp. Tuy nhiên, khi số thí sinh đủ điều kiện vượt chỉ tiêu, nhà trường sẽ sử dụng thêm tiêu chí phụ để phân loại.

Các tiêu chí này gồm thứ tự giải và điểm trung bình một số môn trong ba năm THPT, trong đó môn toán thường được ưu tiên.

"Với thí sinh xét tuyển thẳng sẽ chưa xét đến ngưỡng điểm đảm bảo chất lượng đầu vào", bà Hương nói.

TS Nguyễn Mạnh Hùng, đại diện Vụ Giáo dục Đại học, cũng cho biết thí sinh diện tuyển thẳng chỉ cần đáp ứng quy định của Bộ và điều kiện cụ thể của từng cơ sở đào tạo liên quan đến giải thưởng. Điều kiện về kỳ thi tốt nghiệp THPT là phải đủ điều kiện tốt nghiệp, không yêu cầu thêm ngưỡng điểm.

Theo các chuyên gia tư vấn, trong đề án tuyển sinh của nhiều trường, điểm học bạ môn toán ở bậc THPT thường được sử dụng làm tiêu chí phụ khi các thí sinh có mức điểm tương đương nhau theo các phương thức xét tuyển.

"Môn toán sẽ là tiêu chí được ưu tiên trong xét tuyển một số ngành", TS Vũ Thị Hiền - phó hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương - cho hay.

Không chỉ chọn ngành, mà chọn tương lai

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Phạm Xuân Dương - Hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam - cho biết nhiều năm qua, chương trình tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp của Báo Tuổi Trẻ đã giúp nhiều thế hệ học sinh tiếp cận thông tin chính xác, tin cậy để lựa chọn hướng đi phù hợp sau khi tốt nghiệp THPT.

Năm 2026 là năm thứ 24 chương trình được tổ chức, trở thành hoạt động được đông đảo học sinh, phụ huynh và các trường phổ thông mong đợi.

Theo ông Dương, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với hội nhập sâu rộng, thách thức và cơ hội đan xen đối với học sinh cuối cấp. Thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, đòi hỏi nguồn nhân lực không chỉ vững chuyên môn mà còn có ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ, kỹ năng mềm và tinh thần đổi mới sáng tạo.

Song song đó người học cũng có nhiều cơ hội tiếp cận môi trường giáo dục hiện đại, ngành nghề đa dạng, với nhiều lựa chọn phát triển ngay tại địa phương hoặc các trung tâm lớn trong và ngoài nước.

"Ngày hội không chỉ cung cấp thông tin về ngành học, phương thức tuyển sinh, học phí hay cơ hội nghề nghiệp, mà còn là không gian để học sinh đối thoại trực tiếp với các trường đại học. Các em cần chủ động lắng nghe, mạnh dạn đặt câu hỏi, tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, môi trường học tập và yêu cầu của từng ngành nghề để đưa ra lựa chọn phù hợp với năng lực, sở trường và khát vọng của mình", ông Dương nói.

Tại chương trình, nhà báo Lê Thế Chữ - tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ - cảm ơn Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), Sở GD-ĐT TP Hải Phòng, Thành Đoàn Hải Phòng và Trường đại học Hàng hải Việt Nam đã phối hợp tổ chức; đồng thời ghi nhận sự đồng hành nhiều năm của Tập đoàn Vingroup.

Ông cho biết thời điểm này, hộp thư tuyển sinh của báo nhận rất nhiều câu hỏi của học sinh, phụ huynh xoay quanh việc chọn ngành, chọn trường sau khi tốt nghiệp THPT. Những băn khoăn phổ biến là làm sao chọn ngành phù hợp năng lực, sở thích, điều kiện gia đình và nhu cầu xã hội; ngành nào có cơ hội việc làm cao, ít bị tác động bởi AI trong tương lai.

Theo ông Chữ, ngày hội được tổ chức nhằm giải đáp trực tiếp những trăn trở đó, tạo không gian để học sinh đối thoại với các trường, chuyên gia. Ông khuyến khích học sinh mạnh dạn đặt câu hỏi, chủ động tìm hiểu thông tin để có quyết định phù hợp, bởi mỗi câu hỏi hôm nay có thể mở ra cơ hội cho tương lai.

Cùng với hoạt động tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp, hằng năm Báo Tuổi Trẻ còn triển khai học bổng "Tiếp sức đến trường", trao khoảng 1.000 suất, mỗi suất 15 triệu đồng cho tân sinh viên có hoàn cảnh khó khăn trên cả nước.

"Những học sinh có hoàn cảnh khó khăn hãy liên hệ với Báo Tuổi Trẻ. Các thầy cô, đại biểu nếu biết trường hợp trúng tuyển đại học nhưng gặp trở ngại tài chính, xin giới thiệu để chúng tôi kịp thời hỗ trợ, không để sinh viên phải bỏ học vì khó khăn", ông Chữ nói.

Sáng nay Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp tại Hải Phòng và Cần Thơ

Hai Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 tại Trường ĐH Cần Thơ (khu 2, đường 3-2, phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ) và Trường ĐH Hàng Hải Việt Nam (số 484 Lạch Tray, phường Lê Chân, TP Hải Phòng) diễn ra sáng nay 22-3.