Phóng to

Ông Suleiman, ảnh chụp ngày 7-4 ở Cairo - Ảnh: AFP

Hiện có những thông tin trái ngược nhau về nguyên nhân cái chết. Đại sứ quán Ai Cập tại Washington ra thông báo nói ông Suleiman qua đời vì bệnh máu, theo trang mạng Ahram Online. Trong khi đó Hãng tin MENA nói ông bị trụy tim khi đang làm xét nghiệm tại Bệnh viện Cleveland. Ông Suleiman bị bệnh tim và phổi mãn tính.

Dù là tay chân thân cận của ông Mubarak, ông Suleiman cũng là một đối tác quan trọng của Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố. Được đẩy lên làm phó tổng thống một cách vội vã trong những ngày cuối cùng dưới chế độ Mubarak, ông Suleiman mất ghế khi cuộc lật đổ diễn ra hồi tháng 2-2011.

Ông biến mất khỏi công chúng trong vài tháng, rồi xuất hiện trở lại với tư cách một ứng viên trong cuộc bầu cử tổng thống. Nhưng vào tháng 4, ủy ban bầu cử đã quyết định ông không kiếm đủ số chữ ký để đăng ký tranh cử.

Là một nhà tình báo dày dạn kinh nghiệm từng cứu mạng Mubarak trong vụ ám sát bất thành năm 1995 ở Ethiopia, Suleiman bị các nhóm nhân quyền chỉ trích vì tình nghi mạng lưới của ông đã tiến hành tra tấn những phần tử nổi dậy. Có biệt danh “hộp đen” ở Ai Cập, Suleiman có quan hệ gần gũi với Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA), nhất là sau vụ tấn công 11-9-2001.

Suleiman sinh năm 1936 ở thị trấn nghèo Qena thượng Ai Cập. Ông theo học trường thiếu sinh quân và nổi lên trong các cuộc chiến tranh Ả Rập - Israel 1967 và 1973. Ông lên làm giám đốc tình báo quân đội năm 1991, khi Ai Cập hợp tác với các lực lượng Mỹ buộc quân đội Iraq của Saddam Hussein rời Kuwait.

Ông làm giám đốc tình báo Ai Cập năm 1993 và là tay chân thân cận của Mubarak kể từ đó. Suleiman thường được coi là người thay thế Mubarak.

“Suleiman là cầu nối giữa cánh quân sự và dân sự. Ông ấy là nhân vật quân sự được thừa nhận nhất trong số những người dân sự” - Ziad Akl ở Trung tâm Nghiên cứu chính trị và chiến lược tại Cairo bình luận. Chính quyền lâm thời ở Ai Cập ngày 19-7 gọi ông là một nhân vật “yêu nước, trung thực”.