- Luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) trả lời:

Trường hợp người cháu quốc tịch Canada được bà cô độc thân để lại căn nhà tại Việt Nam theo di chúc thì về nguyên tắc vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ tài chính, trừ khi người cháu thuộc diện được pháp luật cho miễn.

Trước hết, cần xác định quan hệ "bà cô - cháu" không nằm trong nhóm được miễn thuế thu nhập cá nhân khi nhận thừa kế bất động sản.

Khoản 4 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (và tại Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực từ 1-7-2026 tới đây) chỉ miễn thuế đối với thừa kế bất động sản giữa vợ chồng; cha mẹ với con; cha mẹ chồng với con dâu; cha mẹ vợ với con rể; ông bà nội với cháu nội; ông bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau.

Quan hệ cô ruột với cháu ruột không được liệt kê trong nhóm này. Vì vậy nếu nhận căn nhà theo di chúc thì người cháu phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ thừa kế.

Mức thuế hiện hành là 10% trên phần giá trị tài sản thừa kế vượt quá 10 triệu đồng. Căn cứ Điều 18 và Điều 23 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007. Nếu áp dụng từ ngày 1-7-2026 theo quy định mới được công bố về Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, ngưỡng tính thuế đối với thừa kế, quà tặng sẽ là phần giá trị vượt quá 20 triệu đồng, thuế suất vẫn là 10%.

Ngoài thuế thu nhập cá nhân, khi làm thủ tục sang tên nhà đất, người cháu còn phải nộp lệ phí trước bạ nếu không thuộc diện miễn.

Nhà, đất là đối tượng chịu lệ phí trước bạ; mức thu đối với nhà, đất là 0,5%.

Nghị định 10/2022/NĐ-CP cũng chỉ miễn lệ phí trước bạ đối với nhà, đất nhận thừa kế giữa các quan hệ thân thích tương tự như nhóm được miễn thuế nêu trên, không có quan hệ cô ruột - cháu ruột.

Về quốc tịch Canada, cần tách riêng hai khả năng. Nếu người cháu là người Việt Nam định cư ở nước ngoài và được phép nhập cảnh vào Việt Nam thì có cơ sở để được công nhận quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam theo Luật Nhà ở 2023.

Nếu chỉ là cá nhân nước ngoài không phải người gốc Việt Nam hoặc không thuộc diện được sở hữu nhà ở tại Việt Nam, việc nhận thừa kế có thể không được đứng tên sở hữu căn nhà, khi đó thường phải xử lý theo hướng nhận giá trị di sản thay vì sang tên sở hữu nhà. Luật Nhà ở 2023 là văn bản đang điều chỉnh vấn đề sở hữu nhà ở tại Việt Nam và có hiệu lực từ 1-8-2024.

Tóm lại người cháu không được miễn đương nhiên. Các khoản chính phải tính gồm: thuế thu nhập cá nhân 10% trên phần giá trị căn nhà vượt ngưỡng chịu thuế và lệ phí trước bạ 0,5% khi đăng ký sang tên, cùng các khoản phí hành chính, công chứng, đăng ký biến động nếu có.

Mời bạn đọc gửi câu hỏi để được luật sư tư vấn

Với đội ngũ các luật sư và chuyên gia pháp lý dày dạn kinh nghiệm trên tất cả các lĩnh vực như hôn nhân - gia đình, kinh doanh - thương mại, mua bán đất đai, sở hữu trí tuệ, lao động, hộ tịch, thừa kế..., chuyên mục Tư vấn pháp luật trên Tuổi Trẻ Sao sẽ giải đáp thắc mắc của bạn một cách nhiệt tình, nhanh chóng, chính xác, hiệu quả.

Bạn đọc vui lòng gửi câu hỏi (gõ bằng tiếng Việt có dấu, font chữ UNICODE) về Tuổi Trẻ Sao qua địa chỉ [email protected].

Nhà chung cư chưa có sổ hồng, muốn tặng cho con phải làm thủ tục gì?

Bố mẹ tôi đứng tên căn hộ chung cư ở TP.HCM, có nhu cầu tặng cho tôi. Chung cư chưa có sổ hồng. Vậy bố mẹ tôi phải làm thủ tục gì để cho tặng tôi?