Chiều 12-3, Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Cục Thuế tổ chức hội thảo: Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững.

Tại sự kiện, nhiều câu hỏi của hộ kinh doanh xoay quanh thời hạn kê khai, cách tính thuế cũng như lo ngại về khả năng bị truy thu thuế khi chuyển sang kê khai minh bạch.

Ngày 20-4 là hạn chót kê khai thuế lần đầu

Theo bà Lê Thị Chinh - Phó Ban Nghiệp vụ (Cục Thuế), thời hạn kê khai thuế đầu tiên đối với hộ kinh doanh đã được quy định cụ thể.

Đối với hộ có doanh thu trên 50 tỉ đồng/năm, thời hạn kê khai theo tháng cho các kỳ tháng 1, 2 và 3 năm 2026 chậm nhất là ngày 20-4.

Trong khi đó các hộ có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 50 tỉ đồng/năm thực hiện kê khai theo quý, với hạn cuối là ngày 4-5 cho quý 1-2026.

Để hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế đã xây dựng sổ tay hướng dẫn thuế dành cho hộ và cá nhân kinh doanh. Tài liệu này hướng dẫn chi tiết các bước đăng ký, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế, sử dụng hóa đơn điện tử cũng như mức thuế suất theo từng ngành nghề.

"Sổ tay sẽ được đăng tải trên cổng thông tin điện tử của Cục Thuế, website của cơ quan thuế địa phương và qua các nhà cung cấp giải pháp.

Với những hộ chưa có thiết bị điện tử như điện thoại thông minh, cơ quan thuế sẽ in tài liệu và gửi trực tiếp để bà con dễ tiếp cận", đại diện Cục Thuế cho biết.

Theo bà Chinh, tài liệu này cũng giải thích rõ: hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm phải nộp những loại thuế nào, thời điểm nộp ra sao và thuế suất áp dụng cho từng lĩnh vực như bán lẻ, ăn uống, dịch vụ chăm sóc…

Ông Mai Sơn - Phó cục trưởng Cục Thuế - cho rằng việc chuyển sang kê khai minh bạch là thay đổi lớn, nên không phải hộ kinh doanh nào cũng có thể thực hiện thuần thục ngay từ đầu.

"Ngành thuế cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và hướng dẫn hộ kinh doanh trong suốt năm 2026 để mọi người quen dần với cách làm mới", ông Sơn nói.

Hộ kinh doanh lo bị truy thu thuế

Một trong những băn khoăn lớn nhất của hộ kinh doanh là nếu kê khai doanh thu thật thì có bị truy thu thuế của những năm trước hay không.

Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam - cho hay đây là điều mà có không ít hộ kinh doanh lo lắng.

Bà nêu thực tế hộ có doanh thu 80 tỉ đồng nhưng khi thực hiện thuế khoán chỉ khai có 3 tỉ đồng.

"Đây là vấn đề. Nếu họ lo bị truy thu thì có thể tiếp tục giấu doanh thu. Vì vậy cần khuyến khích hộ kinh doanh kê khai đúng từ bây giờ, miễn là không buôn lậu hay kinh doanh hàng giả. Mục tiêu là để những năm sau người nộp thuế minh bạch và nộp đúng, nộp đủ", bà Cúc đề xuất.

Cũng liên quan đến truy thu thuế, tại hội thảo, một hộ kinh doanh cũng hỏi có bị truy thu tiền thuế của năm 2025 hay không?

Ông Mai Sơn trả lời Nghị định 68 về chính sách và quản lý thuế hộ kinh doanh nêu rõ không dùng doanh thu kê khai trong 2026 làm căn cứ để truy thu thuế khoán của năm 2025.

"Dù hộ kinh doanh có khai bao nhiêu thì cơ quan thuế không lấy doanh thu đó để truy thu thuế năm 2025" - ông Mai Sơn khẳng định.

Tuy nhiên trao đổi thêm, ông Mai Sơn cho biết trên thực tiễn vẫn xảy ra việc truy thu với hộ kinh doanh cố tình sai phạm, trốn tránh thuế như hộ kinh doanh Hoàng Hường…

Những trường hợp này thường liên quan đến doanh thu phát sinh từ trước, không phải doanh thu của năm 2026. Ví dụ, hộ kinh doanh khai doanh thu 5 tỉ đồng nhưng thực tế tăng lên 10-20 tỉ đồng, theo quy định phải gửi tờ khai điều chỉnh cho cơ quan thuế. Khi cơ quan thuế và các cơ quan chức năng phát hiện thì sẽ truy thu, thậm chí có trường hợp còn bị xử lý hình sự về tội trốn thuế.

Hộ kinh doanh hỏi - Cục Thuế trả lời

* Hộ có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm, bán trên sàn thương mại điện tử, có phải kê khai hay không khi sàn kê khai và nộp thuế thay rồi?

- Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Ban Chính sách, Thuế quốc tế (Cục Thuế): Với hộ kinh doanh có doanh thu lớn, thuế thu nhập cá nhân sẽ được tính theo lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí) nhân với thuế suất 17%.

Trường hợp sàn thương mại điện tử đã khấu trừ và nộp thuế thay, hộ kinh doanh không phải kê khai và nộp thuế trong kỳ đó. Tuy nhiên đến cuối năm, hộ vẫn cần quyết toán thuế dựa trên tổng doanh thu cả năm.

Để đảm bảo quyền lợi khi quyết toán, hộ kinh doanh nên lập bảng kê hàng tồn kho, máy móc, thiết bị và liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn khấu trừ chi phí hợp lệ.

* Hộ kinh doanh cho biết doanh thu năm ước tính dưới 3 tỉ đồng. Nhưng nếu thực tế kinh doanh, doanh thu đến cuối năm cao hơn 3 tỉ đồng thì hộ kinh doanh sẽ kê khai, tính thuế thế nào?

- Bà Lê Thị Chinh - Phó Ban Nghiệp vụ, Cục Thuế: Từ năm sau, hộ kinh doanh chuyển sang tính theo phương pháp tính thuế thu nhập trên lợi nhuận x thuế suất. Quy định này tạo thuận lợi, giúp người nộp thuế ổn định kinh doanh.

Căn cứ vào tình hình thực tế doanh thu năm 2025 để xác định phương pháp tính thuế theo ngưỡng doanh thu. Nếu từ 500 triệu đồng trở xuống thì không phải nộp thuế. Còn doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỉ đồng thì nộp thuế thu nhập theo tỉ lệ trên doanh thu hoặc lợi nhuận x thuế suất 15%.

Nếu doanh thu trên 3 tỉ đến 50 tỉ đồng thì bắt buộc nộp theo lợi nhuận x thuế suất 17%, còn doanh thu trên 50 tỉ đồng, lợi nhuận x thuế suất là 20%.

* Hộ kinh doanh quần áo có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm. Vậy chi phí nào được tính là chi phí hợp lệ và cần lưu ý gì?

- Bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam: Chi phí là giá vốn mua vào, nhân công, quảng cáo… Các chi phí này phải có hóa đơn chứng từ như hàng mua vào có hóa đơn đầu vào.

Bên cạnh đó, đối với khoản chi có giá trị trên 5 triệu đồng/lần thì phải chuyển khoản.

"Như vậy các chi phí mới coi là chi phí hợp lý, được trừ khi tính thuế thu nhập. Với mức thuế suất là 15%, đây là nộp 15% trên lãi chứ không phải trên doanh thu" - bà Cúc hướng dẫn.

Thuế mới với hộ kinh doanh: Mừng vì được trừ chi phí, lo chuyện xuất hóa đơn

Ba ngày sau khi Chính phủ ban hành nghị định 68 về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, nhiều hộ kinh doanh cho biết họ cảm thấy an tâm hơn với các quy định hợp lý.