Ở Úc, luật quy định các nền tảng mạng xã hội phải bảo đảm người dưới 16 tuổi không tạo được tài khoản. Doanh nghiệp không tuân thủ sẽ chịu mức phạt tài chính lên tới hàng chục triệu đô la Úc. Đây là cấu trúc trách nhiệm pháp lý có khả năng tạo sức ép thực sự lên doanh nghiệp, điều mà một lệnh cấm áp dụng cho trẻ em không thể làm được.

Tại Việt Nam, Luật An ninh mạng 2018 buộc doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng phải kiểm soát, ngăn chặn và xóa bỏ thông tin gây nguy hại cho trẻ em. 

Nghị định 147/2024 yêu cầu nền tảng xác thực tài khoản người dùng tại Việt Nam, đồng thời quy định trẻ em dưới 16 tuổi muốn sử dụng mạng xã hội thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải đăng ký bằng thông tin của mình và chịu trách nhiệm giám sát. Khung pháp lý đã quy định trách nhiệm rõ ràng, gồm doanh nghiệp và phụ huynh chứ không phải trẻ em.

Sau hơn 16 tháng kể từ khi Nghị định 147 có hiệu lực, chưa có báo cáo công khai nào về tỉ lệ tài khoản trẻ em tại Việt Nam đã được xác thực đúng quy định trên các nền tảng xuyên biên giới, cũng chưa có số liệu định lượng về xử lý vi phạm đối với nền tảng không tuân thủ.

Trong khi đó mức chế tài hành chính áp dụng cho nền tảng vi phạm hiện chỉ ở khoảng vài chục triệu đồng cho mỗi hành vi. Đây là một con số khó tạo sức răn đe đối với các tập đoàn công nghệ doanh thu hàng tỉ đô.

Một đề xuất nghiêm túc về bảo vệ trẻ em do đó cần đi vào bốn điểm chính. 

Thứ nhất, nâng đáng kể mức chế tài tài chính đối với nền tảng không tuân thủ nghĩa vụ xác thực độ tuổi và kiểm soát nội dung gây hại cho trẻ. 

Thứ hai, ban hành tiêu chí kỹ thuật cụ thể về biện pháp hợp lý mà nền tảng phải áp dụng thay vì để doanh nghiệp tự diễn giải. 

Thứ ba, thiết lập cơ chế minh bạch số liệu thực thi định kỳ. 

Thứ tư, xây dựng kênh khiếu nại độc lập để phụ huynh có thể yêu cầu nền tảng hành động và được cơ quan quản lý nhà nước hỗ trợ khi nền tảng phớt lờ.

Trẻ em cần người lớn, từ cha mẹ, doanh nghiệp đến cơ quan quản lý, làm xong phần việc của người lớn.

Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: Không cực đoan, không né tránh

Câu chuyện có nên cấm học sinh sử dụng mạng xã hội hay không đang có nhiều luồng ý kiến khác nhau.