Ảnh minh họa - Ảnh: CÔNG TRIỆU
Chiều 10-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp với Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng.
Đáng chú ý, về giải pháp Quỹ bình ổn giá xăng dầu và thuế bảo vệ môi trường, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính đề xuất ngay phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu về 0, báo cáo Chính phủ trong ngày 12-3.
Hiện nay, xăng dầu trong nước đang được giảm thuế bảo vệ môi trường đến hết năm 2026 tại nghị quyết 109/2025 về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành ngày 17-10-2025.
Theo nghị quyết, các mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2026 sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2026 đến hết ngày 31-12-2026.
Cụ thể, mức thuế đối với xăng (trừ etanol) được giữ ở mức 2.000 đồng/lít; dầu diesel, dầu mazut và dầu nhờn cùng ở mức 1.000 đồng/lít; mỡ nhờn 1.000 đồng/kg; dầu hỏa 600 đồng/lít. Riêng nhiên liệu bay được áp dụng mức thuế 1.500 đồng/lít, tăng 500 đồng/lít so với năm 2025.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu từ ngày 1-1-2027 trở đi, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn được thực hiện theo quy định tại nghị quyết 579/2018 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về biểu thuế bảo vệ môi trường.
Thuế bảo vệ môi trường là một loại thuế gián thu, đánh vào các sản phẩm, hàng hóa có quá trình sử dụng gây tác động xấu đến môi trường.
Chính sách này nhằm mục tiêu hạn chế nhập khẩu, sản xuất và tiêu dùng những mặt hàng gây ô nhiễm, đồng thời khuyến khích phát triển và sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường.
Nhờ đó, thuế bảo vệ môi trường góp phần kiểm soát phát thải ngay từ khâu nguồn, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong toàn xã hội, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và kiểm soát ô nhiễm, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Về thẩm quyền quyết định mức thuế bảo vệ môi trường, Luật Thuế bảo vệ môi trường hiện hành quy định giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội căn cứ vào biểu khung thuế bảo vệ môi trường để quy định mức thuế cụ thể đối với từng loại hàng hóa chịu thuế bảo đảm các nguyên tắc phù hợp với chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ và được xác định theo mức độ gây tác động xấu đến môi trường của hàng hóa.
Trong giai đoạn 2022-2025, giá xăng dầu quốc tế và trong nước có nhiều biến động ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống người dân, cộng với nền kinh tế bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 nên Chính phủ đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành các nghị quyết giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, mỡ nhờn.
Chính sách giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, mỡ nhờn trong giai đoạn này đã góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, giúp người dân và doanh nghiệp phục hồi sau đại dịch COVID-19...
Phương án cần thiết nhưng phải nghiên cứu, đánh giá kỹ
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại biểu Phan Đức Hiếu, thành viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho rằng trong thời điểm hiện tại việc xem xét, đề xuất mức giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu về 0 để góp phần giảm giá thành là một phương án cần thiết.
Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cũng cần phải có nghiên cứu, đánh giá kỹ càng để xác định thời gian giảm cụ thể đối với mức thuế này là bao lâu.
